piątek, 8 lipca 2016

Nie umiesz odmawiać? Naucz się mówić "nie"

Wyobraź sobie, że dzwoni do ciebie koleżanka, z którą nie widziałaś się od kilku lat. W ciągu tego czasu w ogóle się nie kontaktowałyście. Teraz chciałaby, żebyś wyświadczyła jej przysługę, przenocowała u siebie w mieszkaniu, ponieważ ma coś do załatwienia. Przez przypadek jest to miejscowość podgórska, wypoczynkowa, a ona przyjedzie z całą rodziną i zostanie aż tydzień. Oczywiście o pokryciu przez nią kosztów pobytu nie ma mowy. Nie jesteś jej nic winna, nigdy specjalnie się nie lubiłyście, ale mimo to czujesz, że nie potrafisz odmówić. Zgadzasz się i już po chwili czujesz, że źle zrobiłaś, ale uważasz, że nie wypada się wykręcić. Wiesz, że będziesz chciała odpocząć po męczącej pracy, ale przez tydzień na twojej głowie znajdować się będą obce ci osoby z dwojgiem wyjątkowo absorbujących dzieci.

Coś ci to przypomina? Przeżyłaś podobną sytuację? Boisz się, że gdy odmówisz, to znajomi lub rodzina obrażą się na ciebie? Zdajesz sobie sprawę, że krzywdzisz siebie tymi ciągłymi zgodami na wszystko, dajesz się wykorzystywać i w efekcie ludzie przestają cię szanować? Traktują cię jak przedmiot, jak narzędzie do osiągania celów - ich celów. Czy aby na pewno chcesz być tak postrzegana? Czy aby na pewno chcesz nadal czuć poczucie winy względem siebie, a nie rzadko i wściekłość na siebie samą? Jeśli nie, to najwyższy czas dokonać zmiany w komunikowaniu się z innymi.

Od pasywności do agresji
Bierność w sytuacji podobnej do tej wyżej opisanej sprawia, że jesteś postrzegana jako osoba słaba, którą można dowolnie wykorzystywać, bo nigdy nie odmawia. W pewnym momencie powiesz "dosyć" i wybuchniesz. Brak bierności nie oznacza automatycznie agresji czy też zwykłego chamstwa - pomiędzy nimi jest miejsce na asertywność, czyli postawę, w której nie pozwolisz sobie wejść na głowę, zyskując tym samym szacunek otoczenia. Warto zdać sobie sprawę, że postawa bierna oznacza tak naprawdę, że ty przegrywasz, a wygrywa druga osoba. Pokazujesz jednocześnie, że nie dbasz o siebie, a wyłącznie o drugą osobę. W postawie agresywnej jest w zasadzie podobnie - przegrywają obie osoby. Ideałem jest natomiast asertywne, świadome komunikowanie się z otoczeniem.

Korzyści z bycia uległym
Zastanów się, jakie korzyści odnosisz zgadzając się na wszystko. Czy nie jest tak, że brak umiejętności mówienia "nie" bierze się z chęci bycia akceptowaną i lubianą przez wszystkich wokół? A może ta postawa ma źródło w tym, jak zostałaś wychowana - w przeświadczeniu, że trzeba pomóc każdemu, kto tego potrzebuje, zapominając o własnych potrzebach, a nawet wyrzekając się ich? Czy rzeczywiście dając się wykorzystywać jesteś bliżej ideału - osoby szanowanej, lubianej, postrzeganej jako chętna do pomocy? Czy wręcz przeciwnie? Czasem zgadzamy się na wiele, ponieważ w ten sposób zaspokajamy swoje nieuświadomione potrzeby, takie jak bycie akceptowanym. Tyle tylko, że to nie jest dobra droga.

Znaleźć złoty środek
Asertywność to rodzaj zbalansowanego komunikowania się - bycia w równowadze pomiędzy tym, czego ja chcę i potrzebuję, a tego, czego potrzebują inni. Wcale nie jest to aż tak trudne, jednak wymaga pewnej systematyczności w działaniach, a przede wszystkim - zmian w sposobie myślenia. Za każdym razem, kiedy koleżanka zapyta, czy pożyczysz jej pieniądze masz do wyboru dwie odpowiedzi: "tak" lub "nie". Żadna z nich nie musi być zła. Jednak często zgadzając się czujemy się kontrolowani, a nie wyrażając zgody czujemy się winni. Jak zatem wyrazić swoją wolę, by pozostać w zgodzie ze sobą jednocześnie minimalizując ryzyko zranienia drugiej osoby? W postawie asertywnej bowiem to właśnie obie strony wygrywają, nawet jeśli jedna z nich odmawia.

Nauka odmawiania
Można powiedzieć "nie" w sposób grzeczny i taktowny, ale jednocześnie zdecydowany i unikający konfliktu. Warto nauczyć się skutecznego sposobu odmawiania, który nie wpędzi w poczucie winy, a jednocześnie pozwoli pogodzić twoje interesy z cudzymi bez pozbawiania ciebie lub pytającego szacunku.
Pamiętaj, żeby nie używać wtedy słów "nie mogę", "muszę" i "przepraszam". Zastąp je raczej konkretami typu "nie zrobię tego", "nie pożyczę ci", ewentualnie możesz dodać "przykro mi". Następnie warto powiedzieć, dlaczego odmawiasz, podać przyczynę, typu "Nie spotkam się z tobą, ponieważ mam inne plany na jutro". Jeżeli ktoś nie ustępuje lub co gorsza stara się sprawić, być poczuł się winny, możesz zastosować technikę zdartej płyty, czyli uparcie powtarzać to samo, ale innymi słowami. W asertywnym odmawianiu ważny jest nie tylko dobór słów, ale także sposób wypowiedzi, który powinien być stanowczy i uczciwy. Rozmówca natychmiast wyczuje, że się wahasz lub kłamiesz. Ponadto nie atakuj drugiej osoby - traktuj ją z szacunkiem, ponieważ każda próba ataku jedynie zaogni relacje między wami.

Korzyści postawy asertywnej
Umiejętność asertywnego komunikowania się jest kluczowa dla rozwoju, utrzymania zdrowych relacji i wysokiej samooceny. Ludzie nie zlinczują cię, kiedy zaczniesz im odmawiać. Na początku może to wywołać zdziwienie, mogą zacząć cię przekonywać (przecież zawsze się zgadzałaś!), ale z czasem zyskasz należny ci szacunek, wzmocni się twoja pewność siebie i zyskasz poczucie kontroli nad swoim życiem.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dziękuję serdecznie za każdy pozostawiony komentarz. Wasze komentarze dodają mi wiary, że to, co piszę jest interesujące i pomocne.